BP-Azərbaycan münasibətləri barədə 12 teleqram

«Wikileaks» BP-Azərbaycan münasibətləri barədə 12 teleqramı açıqlayıb. Həmin teleqramlarda BP və Azərbaycan arasında bir sıra mübahisələr diqqəti çəkir. 

DƏNİZDƏKİ PLATFORMALARIN TƏHLÜKƏSİZLİYİ

9 iyul 2007. Anne Derse yazır ki, «BP-Azərbaycan»ın rəsmiləri offşor platformalardan birinin təhlükəsizliyindən narahat olduqlarını dəfələrlə ABŞ nümayəndələrinin diqqətinə çatdırıblar. «BP-Azərbaycan»ın Prezidenti Bill Schrader deyib ki, həmin platformanı yox etmək üçün qumbaraatanı olan bir nəfər, və ya adi qayıqda 6 nəfər bəs edər. Səfir Derse bildirir ki, onlar ciddi şəkildə Dövlət Departamentinə tövsiyə edirlər ki, yataqların qorunması üçün Azərbaycan tərəfinə kömək etsinlər. 

Məxfi sənəddəki platformaların adları və zəif tərəfləri açıqlanmayıb. Sonrakı teleqramlarda BP-nin bu problemin həlli üçün Azərbaycana xüsusi radar əldə etməsi qeyd olunur. 

Birinci Ledinin ailəsi

WikiLeaks: Azərbaycanda kimin nəyi var?

27 yanvar, 2010, 13:10 

MƏXFİLƏŞDİRİLİB: Müvəqqəti işlər vəkili Donald Lu tərəfindən

1. Giriş. Bu teleqram Azərbaycanda həm siyasi, həm də iqtisadi baxımdan ən güclü ailələr barədə birincisidir. Bu girişdə biz birinci ledi Mehriban Əliyeva (Mehriban Paşayeva) və onun əmisi, Azərbaycanın ABŞ-da keçmiş səfiri, hazırda xarici işlər nazirinin müavini Hafiz Paşayev barədə danışırıq. Mehriban Əliyeva təkcə Prezidentin xanımı deyil, həm də parlament üzvüdür. XXXXXXXXX Paşayevlər ailəsinin digər üzvləri hökumətdə və akademiyada güclü mövqelər tutur, enerji sektorundan kənarda güclü biznes qrupları ilə əlaqələri var. Məlumatlara görə, Paşayevlər Bakının sürətlə genişlənən tikinti/daşınmaz əmlak bazarını idarə edir, maliyyə, telekommunikasiya sektorlarında sərmayələri var. Girişin sonu. 

Azərbaycanla İsrail arasında hərbi əməkdaşlıq

Wikileaks saytının dərc etdiyi növbəti məxfi sənədlərdən biri Azərbaycanla İsrail arasında hərbi əməkdaşlığa aiddir. Teleqram 2009-cu il 13 yanvar tarixlidir. Sənədin xülasəsində deyilir ki, Azərbaycanla İsrailin münasibətlərində oxşar geosiyasi çətinliklər var və onlar hər biri İrana öz xarici təhlükəsizliyinə təhdid kimi baxır. Birinci dərəcəli hərbi sənayeyə malik və öz müştərilərinə qarşı yumşaq tələbləri olan İsrail müdafiə ehtiyacları ABŞ, Avropa və Rusiya tərəfindən qənaətbəxş sayılmayan Azərbaycan üçün ideal tərəfdaşdır. Bu, müxtəlif səbəblərdən, əsasən Ermənistan ilə münaqişə və Dağlıq Qarabağ hadisələri ilə əlaqədar baş verir.

İrəvan silah ixracatçısı, Bakı isə idxalçısı kimi

“WikiLeaks” internet-resursunun açıqladığı ABŞ Dövlət Departamentinin amerikalı diplomatlarla yazışmalarına əsasən, münaqişə vəziyyətində olan İrəvan və Bakı silahlanma bazarında müxtəlif yanaşmalar nümayiş etdirir. Burada Ermənistan satıcı və ya təkrar ixracatçı, Azərbaycan isə idxalçı qismində göstərilir. 
“The Guardian”ın “WikiLeaks”in materiallarına istinadən yazdığına görə, xüsusilə, ABŞ-ın keçmiş dövlət katibi Kondoliza Rays Ermənistanda akkreditə olunmuş diplomatlara tapşırıb ki, Bolqarıstandan silah gətirilməsi ilə bağlı etirazlarını bildirsinlər. Bu silahlar sonradan Ermənistan tərəfindən İrana satılıb, İraqda isə ABŞ Silahlı Qüvvələrinə qarşı istifadə olunub. 

WikiLeaks Kəmaləddin Heydərov haqqında

Dekabrın 3-də axşam ABŞ-ın Bakıdakı səfirinin müavini Donald Lu Azərbaycan haqqında növbəti məxfi məlumatı açıqlayıb. Bu dəfə diplomat Dövlət Departamentinə müraciətində oliqarxlardan biri, FHN rəhbəri Kəmaləddin Heydərovdan bəhs edir. Sənəd 2010-cu il fevralın 24-də göndərilib. 
     Məktubun xülasəsində deyilir ki, iqtisadi və siyasi qüvvələr baxımından Heydərovlar ailəsi Azərbaycanda Paşayevlər ailəsindən sonra ikinci ailədir. 
     Heydərov əvvəllər Dövlət Gömrük Komitəsinin (Azərbaycanda korrupsiyaya uğramış qurumlardan biri) sədri olub. 
     Heydərovlar ailəsi meyvə şirələrinin istehsalından tutmuş daşınmaz əmlakın idarə olunmasına kimi nəhəng işgüzar imperiyaya nəzarət edir. 

Fövqəlnazir Kəmaləddin Heydərovdan yazırlar

“Wikileaks” saytı tərəfindən yayılan məxfi sənədlər arasında Azərbaycana dair daha bir şok məlumatlar üzə çıxıb. İspaniyanın “El Pais” qəzeti tərəfindən yayılan sənədə görə, Bakıdakı Amerika diplomatları Azərbaycanın ən varlı ailələrinin dosyesini hazırlayaraq Vaşinqtona göndərib. Bu dosyelərdən biri də fövqəladə hallar naziri Kəmaləddin Heydərovla bağlıdır. Bildirilir ki, gömrük xidmətinin keçmiş rəisi olan Kəmaləddin Heydərovun ailəsi Azərbaycanda ikinci ən zəngin ailədir. Onun atası Fəttah Heydərov partiya rəhbəri olub və uzun müddət Naxçıvanda işləyib. “Heydərovlar ailəsinin özəl “Airbus 319” təyyarəsi var, lakin onun iki oğlu-Tale və Nicat da hər biri özlərinə dəyəri 20 milyon dollar olan “Gulfstream” təyyarəsi almaq istəyirlər. Onların sərvətlərinin mənbəyi barədə soruşanda Heydərovlar deyir ki, bu sərvətlər malik olduqları böyük biznes imperiyasından-qablaşdırıcı firmalardan, tikinti materialları istehsal edən zavodlardan, kimyəvi məhsulların istehsalından, tekstil məmulatlarının, kompakt-disklərin, videodisklərin, süd məhsullarının, dəri məmulatlarının satışından və digər sahələrdən qaynaqlanır. 

İlham Əliyev haqqında: zahirən Maykl, daxilən Sonni Korleonedir

Ötən axşam Wikileaks saytı Amerika diplomatiyasının Azərbaycana dair üç yeni məxfi sənədini açıqlayıb.
     Sənədlərin birində Bakıda səfir vəzifəsini icra edən Donald Lu prezident İlham Əliyevi xarakterizə edərək onu Maykl və Sonni Korleone (“Xaç atası” romanındakı mafiozlar) qardaşları ilə müqayisə edib.
     İlham Əliyevin fəaliyyətini təhlil edən diplomat qeyd edir ki, o, xarici və daxili siyasətdə tamamilə müxtəlif yanaşmalardan istifadə edir. Belə ki, xaricdən Qərblə inteqrasiya tərəfə addımlar atır, daxili siyasətdə isə addımlar daha avtoritar olur. Yanaşmalardakı bu cür ziddiyyətlər bəzilərinə Əliyevi Maykl və Sonni Korleone ilə müqayisə etməyə imkan verir.
     Hər yerdə mövcud olan Heydər Əliyev isə Azərbaycan üçün Vito Korleonedir (mafioz klanın atası). Sənədin bölmələrinin başlıqları “Xaş atası”dakı frazalardan götürülüb.

Əbiyevin Serdyukovla silah söhbəti

«WikiLeaks» təşkilatı Amerika diplomatlarının Vaşinqtona məxfi teleqramlarından növbəti hissələri açıqlayıb.

Orada Azərbaycana aid məqamlar da var.

2009-cu il martın 9-da Bakıdan “Derse” imzası ilə "məxfi" qrifi ilə göndərilən teleqramda Azərbaycanın müdafiə naziri Səfər Əbiyevin Moskva səfərindən bəhs edilir.

“Əbiyev səfirə yanvarın sonunda Moskvaya səfər etməsindən danışıb.

İlham Əliyevin Bill Börnslə danışığı tam tərcümə

Çərşənbə axşamı. 23 fevral 2010. saat 08.15

BAŞLIQ: Azərbaycan prezidenti ABŞ Börnsə (Dövlət katibinin müavinin Bill Börns (Bill Burnse)): “İKİ QOÇUN BAŞI BİR QAZANDA QAYNAMAZ”
1. (M) Prezident Əliyev Rusiyanın prezidenti Medvedyevlə BN Putinin münasibətlərini şərh etmək üçün zarafata müraciət edir. Amma eyni zarafatı Türkiyə-Ermənistan yaxınlaşması və Qarabağ probleminin həlii haqda olan qayğılarını ifadə etmək üçün də istifadə edə bilərdi. O Börnsə deyib ki, Ermənilərin 24 aprel xatirə günü "Domokl qılıncı" kimi həm Qarabağ probleminin həlli, həm də Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması prosesinin başının üstündə asılıb” O bildirir ki, Aprel məsələsi həll olunsaydı Türkiyə və Ermənistan üçün Qarabağ probleminin də həlli asanlaşardı. O imkandan istifadə edib ABŞ hökumətinə təzyiq etdi ki, Yerevanı Qarabağla əlaqədar razılığa gəlməyə sövq etsin və bildirdi: “Hazırda biz əvvəlkindən də çevik olmağa çalışırıq”

Azərbaycanla bağlı 1569 sənəd yayılacaq

Dünyaca məşhur alman Spiegel jurnalının Wikileaks aid hazırladığı xəritəyə əsasən Azərbaycana aid 1569 bəlgə hələ açıqlanmayıb. Wikileaks-ın öz saytına əsasən isə ümumilikdə Azərbaycana aid 2036 bəlgə sənədi mövcuddur. Belə ki, sənədlərin 9-u çox gizli (Secret), 23-ü Məxfi sənədlər (Confidential) 10-u bəlli olmayan (Unclassified) bəglələrdən ibarətdir. Bildiyiniz kimi Azərbaycana aid olan bəlgələrin çox az qismi 2 gün öncə yayımlanmışdı. Wikileaks bildirdiyi məlumata əsasən gələcək bəlgələrdə video, audio və fotolar da öz əksini tapacaq.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Mətbuat Xidmətinin açıqlaması

Bu günlərdə “Wikileaks” internet saytında ABŞ rəsmilərinin xarici dövlət başçıları və nümayəndələri ilə keçirdikləri görüşlərin guya “bəzi gizli məqamlarını” əks etdirən materiallar yayılmışdır. Həmin materiallarda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ABŞ-ın rəsmi nümayəndələri ilə keçirdiyi görüşlə bağlı da bəzi fikir və mülahizələr əks olunmuşdur.
Bununla əlaqədar bildiririk ki, saytda Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevə aid edilən fikir və mülahizələr qətiyyən həqiqəti əks etdirmir və onların heç bir əsası yoxdur. Bu materiallar Azərbaycanın qonşu dövlətlərlə münasibətlərini korlamaq, ölkə başçıları arasında inamsızlıq və etimadsızlıq yaratmaq məqsədi daşıyan açıq təxribatdır. Prezidentin leksikonunda saytda ifadə olunmuş jarqon ifadələr, kəskin və emosional dəyərləndirmələr mövcud deyildir. 

Bakıda İran hökumətinə işləyən iranlılar

2009-cu il martın 6-da ABŞ-ın Bakıdakı səfirliyindən alınmış məlumat:

Geniş yayılmış şayiələrə görə, Bakıdakı iranlılardan çoxu İran rejiminə bağlı gəlirli biznes, çirkli pulların yuyulması və digər işlərlə məşğuldurlar. Bu işlərə özəl, həmçinin İranın hökumət müəssisələri üçün fəaliyyət daxildir. Bu iranlıların Bakıdakı biznesinə fabriklər, tikinti şirkətləri, ticarət firmaları, mağazalar aiddir. Bu şirkətlərdən bəziləri isə qanunsuz işlərlə məşğul olan saxta şirkətlərdir. Bəzi iranlıların İran İnqilab Qvardiyası üçün ehtiyat hissələri və avadanlıq almaqda mühüm rol oynadıqları bildirilir. Bununla da Qvardiya üçün pul qazanılır, İrandan gələn narkotik ticarəti idarə olunur. Bu məlumatda İranlı fiqurların İran təhlükəsizlik təşkilatları və rejimin fiqurları ilə münasibətlərindən bəhs olunur.